1. Hành chính và bệnh sử
* Bệnh nhân: Nam, 18 tuổi. Tiền sử khỏe mạnh.
* Lý do vào viện: Sốt cao, đau bụng ngày thứ 2.
2. Diễn tiến lâm sàng và cận lâm sàng
Cách vào viện 2 ngày, bệnh khởi phát với sốt cao liên tục, rét run, đau đầu và đau mỏi cơ. Đau bụng âm bỉ vùng thượng vị và quanh rốn, không khu trú. Bệnh nhân tự dùng thuốc điều trị tại nhà (hạ sốt, cầm tiêu chảy) nhưng triệu chứng tăng dần, xuất hiện dấu hiệu lờ đờ nên nhập viện.
Tình trạng lúc nhập viện (18/12/2025):
* Lâm sàng: Hội chứng nhiễm trùng rõ (môi khô, lưỡi bẩn, xung huyết da niêm mạc). Huyết áp thấp (90/55 mmHg). Bụng mềm, chưa có phản ứng thành bụng hay điểm đau khu trú.
* Cận lâm sàng:
Huyết học: WBC 4.41 G/L (không tăng), PLT 130 G/L (giảm nhẹ).
Procalcitonin (PCT) tăng rất cao (83.78 ng/mL). NS1Ag (-) tính.
Chẩn đoán hình ảnh: Siêu âm bụng và X-quang ngực chưa ghi nhận bất thường.
* Chẩn đoán sơ bộ: Nhiễm khuẩn huyết chưa rõ nguồn vào.
Diễn tiến ngày thứ 2 (19/12/2025):
* Lâm sàng: Sốt nhiễm khuẩn diễn tiến: Mạch 115 l/p, MAP 63 mmHg, SpO2 93% (Oxy mask). Điểm SOFA: 6 điểm.
Cận lâm sàng: PCT tăng 101 ng/mL.
CT-Scanner ổ bụng: Hình ảnh viêm ruột thừa vị trí sau manh tràng.
3. Điều trị và tiên lượng
* Chẩn đoán xác định: Sốc nhiễm khuẩn do viêm ruột thừa hoại tử vị trí sau manh tràng.
* Can thiệp: Phẫu thuật nội soi cắt ruột thừa cấp cứu, lau rửa ổ bụng và dẫn lưu.
* Hậu phẫu:
* Ngày 1: Sinh hiệu ổn định, PCT giảm còn 47.46 ng/mL.
* Ngày 3: Bệnh nhân tỉnh táo, hết sốt, bụng mềm, lưu thông tiêu hóa phục hồi.
4. Bàn luận lâm sàng
Thách thức trong chẩn đoán vị trí sau manh tràng
* Lâm sàng nghèo nàn: Ruột thừa nằm sau manh tràng được che chắn bởi tạng rỗng, ít kích thích phúc mạc thành trước. Do đó, các dấu hiệu kinh điển (McBurney, Blumberg) thường âm tính, dễ nhầm lẫn với các bệnh lý nội khoa (sốt xuất huyết, nhiễm siêu vi).
* Hạn chế của siêu âm: Hơi trong manh tràng gây cản trở chùm sóng siêu âm, dẫn đến tỷ lệ âm tính giả cao.
Hệ lụy của việc tự ý điều trị
* Che lấp triệu chứng: Thuốc giảm đau/hạ sốt làm mờ đi các dấu hiệu cảnh báo, tạo ra “khoảng lặng lâm sàng” giả tạo trong khi tổn thương thực thể (hoại tử) vẫn tiến triển.
* Trễ “thời gian vàng”: Nhập viện muộn khi đã có biến chứng sốc nhiễm khuẩn, làm tăng nguy cơ tử vong và chi phí điều trị.
5. Bài học kinh nghiệm
* Chỉ định CT-Scanner sớm: Đối với các trường hợp nhiễm trùng nặng (PCT tăng cao) mà siêu âm không tìm thấy ổ khu trú, CT-Scanner là tiêu chuẩn vàng để khảo sát các vị trí giải phẫu bất thường.
* Cảnh giác ngoại khoa: Luôn nghi ngờ viêm ruột thừa ở mọi ca đau bụng cấp kèm sốt, dù triệu chứng tại chỗ không điển hình.
Nguồn bài viết: Bs CKI Đặng Ngọc Dũng Khoa Ngoại chung – Bệnh viện Quân y 17
